Beta
Η εφηβική κατάθλιψη αφορά παιδιά 13 έως 17 ετών και αποτελεί σοβαρή ιατρική πάθηση. Ωστόσο, πολλοί γονείς τη μπερδεύουν με κακή διάθεση λίγων ημερών. Μάλιστα, το πιο συχνό λάθος έχει συγκεκριμένο όνομα: ο γονιός βλέπει θυμό και σκέφτεται «εφηβεία». Επομένως, αξίζει να ξέρεις τι ακριβώς ψάχνεις και πού τηλεφωνείς.
Ίσως σε ενδιαφέρουν
Εφηβική κατάθλιψη: τι είναι στην πραγματικότητα
Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι που κυκλοφορεί λάθος. Η κατάθλιψη δεν αποτελεί απλή αντίδραση σε έναν χωρισμό. Μιλάμε για έντονη θλίψη, απελπισία και θυμό που κρατούν πολύ καιρό. Έτσι, το παιδί χάνει τη συγκέντρωσή του και δεν βγάζει την ημέρα του. Ωστόσο, οι αιτίες ξεπερνούν κατά πολύ την ψυχολογία. Παίζουν ρόλο η κληρονομικότητα, η βιολογία του εγκεφάλου, οι ορμόνες και δύσκολα γεγονότα όπως πένθος, bullying ή κακοποίηση. Επομένως, κανένας γονιός δεν φταίει επειδή «δεν το απέτρεψε».
Ο θυμός είναι σύμπτωμα, όχι αναίδεια
Εδώ έχουμε το σημείο που ξεφεύγει από τους περισσότερους γονείς. Το MedlinePlus βάζει τον θυμό και την ευερεθιστότητα στα βασικά συμπτώματα. Μάλιστα, εκνευρίζουν το παιδί ακόμη και εντελώς ασήμαντα πράγματα. Ωστόσο, ο γονιός συνήθως το διαβάζει ως αναίδεια και απαντά με τιμωρία. Έτσι, χάνει πολύτιμο χρόνο. Επομένως, όταν ο θυμός κρατά εβδομάδες και συνοδεύει θλίψη ή αίσθημα κενού, σκέψου κατάθλιψη.
Τα υπόλοιπα σημάδια που θέλουν προσοχή
Πέρα από τη διάθεση, ψάξε αλλαγές στη συμπεριφορά. Αρχικά, το παιδί χάνει το ενδιαφέρον για ό,τι αγαπούσε. Έπειτα, αλλάζει το βάρος του χωρίς καμία δίαιτα. Ταυτόχρονα, ο ύπνος ξεφεύγει προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Επιπλέον, νιώθει διαρκή κούραση, ενοχή ή ότι δεν αξίζει. Μάλιστα, δυσκολεύει η συγκέντρωση και η λήψη αποφάσεων. Τέλος, ίσως μιλήσει για θάνατο ή αυτοκτονία. Αυτό το τελευταίο θέλει άμεση αντίδραση, όχι αναμονή.
Ποια παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο
Ορισμένοι παράγοντες ανεβάζουν τον κίνδυνο. Αρχικά, άλλη ψυχική πάθηση όπως άγχος, διατροφική διαταραχή ή χρήση ουσιών. Έπειτα, χρόνιο νόσημα όπως διαβήτης ή καρδιοπάθεια. Ταυτόχρονα, ψυχική ασθένεια στην οικογένεια ή έντονες συγκρούσεις στο σπίτι. Επιπλέον, προβλήματα με φίλους και συμμαθητές. Μάλιστα, μαθησιακές δυσκολίες ή ΔΕΠΥ ανεβάζουν επίσης τον κίνδυνο. Τέλος, τραύμα στην παιδική ηλικία και χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Τι κάνεις ως γονιός — συγκεκριμένα
Το πρώτο βήμα δεν είναι η λύση, αλλά η κουβέντα. Αρχικά, δείξε στο παιδί ότι μπορεί να σου μιλήσει χωρίς τιμωρία. Έπειτα, κλείσε ραντεβού με τον παιδίατρο. Ο γιατρός αποκλείει πρώτα κάποια άλλη σωματική αιτία με κλινική εξέταση και εργαστηριακό έλεγχο. Στη συνέχεια, ακολουθεί ψυχολογική αξιολόγηση από ειδικό. Ωστόσο, αν το παιδί μιλά για αυτοτραυματισμό, μην περιμένεις ραντεβού. Τηλεφώνησε αμέσως στο 1056 ή στο 116111. Δες επίσης τα σημάδια της περιστασιακής κατάθλιψης.
Θεραπεία: τι δουλεύει στους εφήβους
Οι αποτελεσματικές θεραπείες έχουν όνομα και τεκμηρίωση. Αρχικά, η ψυχοθεραπεία, μόνη της ή μαζί με φαρμακευτική αγωγή. Μάλιστα, δύο μορφές δείχνουν αποτέλεσμα ειδικά στους εφήβους. Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία αλλάζει τις αρνητικές σκέψεις και χτίζει δεξιότητες διαχείρισης. Η διαπροσωπική θεραπεία εστιάζει στις σχέσεις που τροφοδοτούν την κατάθλιψη. Επιπλέον, σε βαριές περιπτώσεις ο γιατρός προτείνει εντατικό πρόγραμμα ημέρας ή νοσηλεία.
Φάρμακα: η προειδοποίηση που πρέπει να ξέρεις
Εδώ θέλει ιδιαίτερη προσοχή. Τα αντικαταθλιπτικά αργούν: θέλουν τρεις με τέσσερις εβδομάδες για αποτέλεσμα. Ωστόσο, υπάρχει κάτι ακόμη πιο σοβαρό. Μερικοί έφηβοι εμφανίζουν αύξηση αυτοκτονικών σκέψεων στις πρώτες εβδομάδες ή σε αλλαγή δόσης. Επομένως, παρακολούθησε στενά το παιδί ακριβώς εκείνες τις μέρες. Μάλιστα, πες του καθαρά να σου μιλήσει αμέσως αν νιώσει χειρότερα. Τέλος, κανείς δεν σταματά μόνος του την αγωγή. Μόνο ο γιατρός μειώνει τη δόση σταδιακά και με ασφάλεια.
Συμπερασματικά, η εφηβική κατάθλιψη έχει θεραπεία και τα παιδιά γίνονται καλά. Ωστόσο, χρειάζεται να τη δει κάποιος έγκαιρα. Έτσι, το παιδί κερδίζει χρόνο και εσύ σταματάς να παλεύεις μόνος σου.
Γραμμές άμεσης βοήθειας: 1056 Εθνική Γραμμή SOS για παιδιά (Το Χαμόγελο του Παιδιού) — δωρεάν, 24 ώρες. 116111 Ευρωπαϊκή Γραμμή Βοήθειας για Παιδιά και Εφήβους — δωρεάν. 1018 Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (Κλίμακα) — 24 ώρες.
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη γνώμη γιατρού ή ψυχολόγου. Δεν αποτελεί διάγνωση. Μην ξεκινήσεις και μη διακόψεις αγωγή χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
