Έχεις απορίες; Ρώτησε τον AI βοηθό άρθρου
Ο κύριος Θανάσης φτιάχνει εδώ και είκοσι χρόνια μικρά μηχανήματα για ζαχαροπλαστεία, σε ένα εργαστήριο έξω από τη Θεσσαλονίκη. Πέρσι ένας πελάτης από τη Ρουμανία τον βρήκε μέσω ενός γνωστού και παρήγγειλε τρία κομμάτια. Τον Μάρτιο ήρθε η πρώτη απορία: ο τεχνικός του πελάτη είχε ρυθμίσει τη θερμοκρασία λάθος, γιατί στο μεταφρασμένο εγχειρίδιο μια μονάδα μέτρησης είχε αποδοθεί με τρόπο που δεν έβγαζε νόημα. Κανείς δεν τραυματίστηκε, αλλά το μηχάνημα χρειάστηκε επισκευή και η σχέση άρχισε με το αριστερό.
Πολλές μικρές ελληνικές επιχειρήσεις κάνουν σήμερα αυτό το βήμα, συχνά χωρίς πολύ σχεδιασμό. Μια παραγγελία από το εξωτερικό φέρνει μια δεύτερη, και ξαφνικά ένα εργαστήριο που μιλούσε μόνο ελληνικά πρέπει να εξηγήσει το προϊόν του σε ανθρώπους που δεν το έχουν δει ποτέ από κοντά.
Ίσως σε ενδιαφέρουν
Τα κείμενα που ταξιδεύουν μαζί με το προϊόν
Το εγχειρίδιο χρήσης είναι το προφανές. Υπάρχουν όμως και άλλα: οδηγίες συναρμολόγησης και συντήρησης, φύλλα δεδομένων ασφαλείας για υλικά ή χημικά, ετικέτες με προειδοποιήσεις, προδιαγραφές που ζητά ο αγοραστής πριν καν παραγγείλει, και πιστοποιητικά συμμόρφωσης. Το ποια από αυτά είναι υποχρεωτικά και σε ποια γλώσσα εξαρτάται από το προϊόν και από τη χώρα προορισμού, οπότε ο πιο σίγουρος δρόμος είναι να ρωτήσεις τον αγοραστή ή τον διανομέα τι ακριβώς θα του ζητηθεί στη δική του αγορά.
Τα κείμενα αυτά έχουν ένα κοινό: δεν διαβάζονται για ευχαρίστηση. Τα διαβάζει κάποιος που προσπαθεί να κάνει μια δουλειά σωστά και με ασφάλεια, συνήθως βιαστικά, δίπλα στο μηχάνημα. Αν μια οδηγία είναι διφορούμενη, θα την ερμηνεύσει όπως του φαίνεται πιο λογικό εκείνη τη στιγμή.
Γιατί η ακρίβεια εδώ έχει τιμή
Σε ένα διαφημιστικό κείμενο, μια λίγο άκομψη φράση απλώς δεν πείθει. Σε ένα τεχνικό κείμενο, μπορεί να σημαίνει λάθος ρύθμιση, χαλασμένο εξάρτημα ή κίνδυνο για αυτόν που το χειρίζεται. Οι μονάδες μέτρησης, οι ανοχές, οι ροπές σύσφιξης, τα ονόματα των εξαρτημάτων πρέπει να αποδίδονται με τον όρο που χρησιμοποιεί ο κλάδος στη γλώσσα προορισμού, όχι με μια κατά λέξη απόδοση. Γι’ αυτό οι τεχνικές μεταφράσεις είναι καλύτερο να γίνονται από ανθρώπους που καταλαβαίνουν και το αντικείμενο, όχι μόνο τη γλώσσα, και που θα ρωτήσουν όταν κάτι στο πρωτότυπο είναι ασαφές.
Και αυτό είναι το δεύτερο μάθημα: πολλές φορές το πρόβλημα ξεκινά από το ελληνικό κείμενο. Εγχειρίδια που γράφτηκαν πριν από χρόνια, με σημειώσεις στο περιθώριο και φωτογραφίες από παλιότερο μοντέλο, δεν μπορούν να μεταφραστούν καλά όπως είναι. Ένα καθάρισμα πριν από τη μετάφραση γλιτώνει χρόνο και λάθη.
Μερικές πρακτικές συνήθειες βοηθούν πολύ. Ένα μικρό γλωσσάρι με τους βασικούς όρους της επιχείρησης, που θα χρησιμοποιείται σε όλα τα κείμενα, εξασφαλίζει ότι το ίδιο εξάρτημα δεν θα έχει τρία ονόματα σε τρία έγγραφα. Οι ετικέτες πρέπει να ελέγχονται πάνω στο πραγματικό προϊόν, γιατί ένα κείμενο που χωρά στην οθόνη μπορεί να μη χωρά στο αυτοκόλλητο. Και όταν αλλάζει το μοντέλο, πρέπει να αλλάζει και η μετάφραση, όχι μόνο το ελληνικό.
Ο κύριος Θανάσης ξανάστειλε μηχανήματα στη Ρουμανία φέτος το φθινόπωρο. Αυτή τη φορά ο τεχνικός του πελάτη δεν τηλεφώνησε καθόλου, κάτι που ο ίδιος θεωρεί το καλύτερο σχόλιο που θα μπορούσε να πάρει.
