Τεστ: Είσαι Μόνος από Επιλογή ή Όχι; Τι Δείχνουν οι Απαντήσεις σου

Σημαντική σημείωση: Το τεστ έχει ψυχαγωγικό και αυτογνωστικό χαρακτήρα. Οι ερωτήσεις είναι πρωτότυπες και εμπνευσμένες από ψυχολογικές έννοιες που αφορούν την επιλεγμένη μοναχικότητα, την ανεπιθύμητη μοναξιά, την ποιότητα της κοινωνικής σύνδεσης και την αποφυγή. Δεν αποτελεί σταθμισμένο ψυχομετρικό εργαλείο, δεν μπορεί να διαγνώσει κοινωνικό άγχος, κατάθλιψη ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση και δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση επαγγελματία ψυχικής υγείας. Το αποτέλεσμα είναι ενδεικτικό και μπορεί να μην αποτυπώνει με ακρίβεια την εμπειρία σας.

Είσαι μόνος από επιλογή ή επειδή οι σχέσεις και οι συνθήκες της ζωής δεν είναι όπως θα τις ήθελες; Η ίδια εξωτερική εικόνα μπορεί να κρύβει εντελώς διαφορετικές εμπειρίες. Ένας άνθρωπος μπορεί να περνά πολλές ώρες μόνος και να νιώθει ήρεμος, ελεύθερος και δημιουργικός. Κάποιος άλλος μπορεί να έχει την ίδια καθημερινότητα, αλλά να νιώθει ότι του λείπει η εγγύτητα, η ασφάλεια ή η αίσθηση ότι ανήκει κάπου.

Ίσως σε ενδιαφέρουν

Χίλιες φορές να είσαι μόνος, από τους «Φίλους» Που Σε Κάνουν Να Νιώθεις ΜόνοςΤεστ: Είσαι Καλός Άνθρωπος; 10 Ψυχολογικές Ερωτήσεις ΑυτογνωσίαςΚοινωνική κόπωση: τι σημαίνει αν κουράζεσαι μετά από παρέες

Απάντησε αυθόρμητα στα 10 καθημερινά σενάρια. Μην επιλέξεις εκείνο που θεωρείς πιο «σωστό», αλλά αυτό που περιγράφει καλύτερα τι συμβαίνει συνήθως μέσα σου.

Τεστ αυτογνωσίας

Είσαι μόνος από επιλογή ή όχι;

Απάντησε αυθόρμητα σε 10 καθημερινά σενάρια για τον χρόνο μόνος, την ανάγκη για σύνδεση και το πόσο ελεύθερα κινείσαι ανάμεσα στα δύο.

1/10

Ερώτηση 1 από 10 Ξυπνάς Σάββατο και δεν υπάρχει κανένα σχέδιο ή μήνυμα. Ποια είναι η πρώτη σου αίσθηση;

Α Ανακούφιση. Σκέφτομαι αμέσως πώς θέλω να περάσω τη μέρα μόνος. Β Ουδέτερα. Άλλοτε μου ταιριάζει κι άλλοτε θα προτιμούσα παρέα. Γ Απογοήτευση. Θα ήθελα να είχε σκεφτεί κάποιος να με καλέσει. Δ Λέω ότι δεν με νοιάζει, αλλά παρακολουθώ τι κάνουν οι άλλοι.

Πίσω Επόμενο

Μοναχικότητα και μοναξιά δεν είναι το ίδιο

Στην καθημερινή γλώσσα χρησιμοποιούμε συχνά τις λέξεις σαν να σημαίνουν το ίδιο, όμως η ψυχολογία κάνει μια χρήσιμη διάκριση. Η APA Dictionary of Psychology περιγράφει τη μοναξιά ως ένα δυσάρεστο βίωμα που συνδέεται με την απόσταση ανάμεσα στις σχέσεις που έχουμε και σε εκείνες που θα θέλαμε, ως προς την ποσότητα ή την ποιότητά τους.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ξεχωρίζει επίσης τη μοναξιά από την κοινωνική απομόνωση. Η μοναξιά είναι υποκειμενική και μπορεί να εμφανιστεί ακόμη κι όταν υπάρχουν πολλοί άνθρωποι γύρω μας. Η κοινωνική απομόνωση αφορά περισσότερο την αντικειμενικά περιορισμένη παρουσία σχέσεων, ρόλων και αλληλεπιδράσεων. Άρα μπορεί κάποιος να ζει μόνος χωρίς να νιώθει μοναξιά, αλλά και να νιώθει βαθιά μόνος μέσα σε μια παρέα ή σχέση.

Πώς ονομάζει η ψυχολογία το «μόνος από επιλογή»

Ένας από τους πιο σχετικούς όρους είναι η αυτοκαθοριζόμενη μοναχικότητα (self-determined solitude). Δεν σημαίνει απλώς ότι κάποιος προτιμά να είναι μόνος. Σημαίνει ότι επιλέγει αυτόν τον χρόνο επειδή τον θεωρεί προσωπικά πολύτιμο: για ξεκούραση, ελευθερία, δημιουργικότητα, συγκέντρωση ή καλύτερη επαφή με τον εαυτό του.

Οι Virginia Thomas και Margarita Azmitia ανέπτυξαν τη Motivation for Solitude Scale – Short Form, η οποία διακρίνει τα αυτοκαθοριζόμενα από τα μη αυτοκαθοριζόμενα κίνητρα για χρόνο μόνος. Στη δική τους έρευνα, η μοναχικότητα που δεν ήταν πραγματικά επιλεγμένη συνδεόταν με περισσότερη μοναξιά, κοινωνικό άγχος και καταθλιπτικά συμπτώματα, ενώ τα αυτοκαθοριζόμενα κίνητρα είχαν θετικότερη σχέση με την ευημερία, ιδιαίτερα στους νεαρούς ενήλικες.

Η έρευνα των Nguyen, Ryan και Deci εξέτασε επίσης τη μοναχικότητα ως τρόπο συναισθηματικής αυτορρύθμισης. Αργότερα, δύο ημερολογιακές μελέτες των Nguyen, Weinstein και Ryan έδειξαν ότι η αυτοκαθοριζόμενη διάθεση για μοναχικότητα είναι διαφορετική από την απλή προτίμηση να είμαστε μόνοι και δεν ταυτίζεται αυτόματα με την εσωστρέφεια.

Υπάρχει όρος και για το αντίθετο: όταν δεν έχεις αρκετό χρόνο μόνος

Η βιβλιογραφία χρησιμοποιεί τον όρο aloneliness για τη δυσφορία που εμφανίζεται όταν κάποιος αισθάνεται ότι δεν έχει όσο χρόνο μόνος χρειάζεται. Σε μελέτη των Coplan, Hipson και Bowker, η έννοια εξετάστηκε μαζί με την κοινωνική απόσυρση και τις επιπτώσεις τόσο του υπερβολικού όσο και του ανεπαρκούς χρόνου μόνος. Αυτό βοηθά να θυμόμαστε ότι η ισορροπία δεν είναι ίδια για όλους: κάποιοι υποφέρουν από έλλειψη σύνδεσης, ενώ άλλοι από έλλειψη προσωπικού χώρου. Δείτε τη μελέτη στο PubMed.

Τι εξετάζουν οι ερωτήσεις του τεστ

• Ελευθερία επιλογής: αν μπορείς να επιλέγεις τόσο την ησυχία όσο και την επαφή, αντί να αισθάνεσαι παγιδευμένος στη μία πλευρά.
• Αποκατάσταση: αν ο χρόνος μόνος σε αφήνει πιο ήρεμο, καθαρό και ενεργό ή περισσότερο άδειο και αποσυνδεδεμένο.
• Ικανοποίηση σύνδεσης: αν οι σχέσεις που έχεις μοιάζουν αρκετές και ουσιαστικές για τις δικές σου ανάγκες.
• Προστατευτική απομάκρυνση: αν η απόσταση μειώνει προσωρινά τον φόβο αμηχανίας, απόρριψης ή απογοήτευσης, αλλά αργότερα αφήνει μοναξιά.
• Ανάγκη προσωπικού χώρου: αν η κοινωνική επαφή υπάρχει, αλλά δεν αφήνει αρκετό χρόνο για ξεκούραση και επαναφόρτιση.

Πώς να διαβάσεις το αποτέλεσμα

Το σημαντικότερο κριτήριο δεν είναι πόσες ώρες περνάς μόνος, αλλά το αν αισθάνεσαι ότι έχεις πραγματική δυνατότητα επιλογής. Η επιλεγμένη μοναχικότητα συνήθως έχει έναν σκοπό και τελειώνει όταν εμφανίζεται η ανάγκη για σύνδεση. Η ανεπιθύμητη μοναξιά μοιάζει περισσότερο με απόσταση που δεν ζήτησες ή με εγγύτητα που θα ήθελες αλλά δεν βρίσκεις.

Υπάρχει επίσης η μικτή περίπτωση: μπορεί να απολαμβάνεις αληθινά τον χρόνο μόνος και ταυτόχρονα να σου λείπει μια βαθύτερη σχέση. Τα δύο δεν αλληλοαναιρούνται. Οι ανάγκες αλλάζουν με την περίοδο της ζωής, την κούραση, μια μετακόμιση, έναν χωρισμό, το εργασιακό περιβάλλον και την ποιότητα των διαθέσιμων σχέσεων.

Πότε αξίζει να δώσεις περισσότερη προσοχή στη μοναξιά

Ένα online quiz δεν μπορεί να αξιολογήσει την ψυχική υγεία. Αν όμως η μοναξιά είναι επίμονη, σε κάνει να αποσύρεσαι από δραστηριότητες που θέλεις, επηρεάζει τον ύπνο ή την καθημερινότητά σου ή συνοδεύεται από έντονη θλίψη και απελπισία, αξίζει να μιλήσεις με έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης ή έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Η αναζήτηση σύνδεσης και υποστήριξης δεν ακυρώνει την ανεξαρτησία σου.

Για περισσότερα άρθρα δείτε τις ενότητες Ψυχολογία και Σχέσεις.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη μοναχικότητα και τη μοναξιά;

Η μοναχικότητα περιγράφει τον χρόνο χωρίς άμεση κοινωνική επαφή και μπορεί να είναι επιλεγμένη ή όχι. Η μοναξιά είναι το δυσάρεστο υποκειμενικό βίωμα ότι οι σχέσεις που έχουμε δεν καλύπτουν εκείνες που θέλουμε ή χρειαζόμαστε.

Μπορώ να νιώθω μόνος ενώ έχω ανθρώπους γύρω μου;

Ναι. Η μοναξιά αφορά την αντιλαμβανόμενη ποιότητα και επάρκεια της σύνδεσης και όχι μόνο τον αριθμό των ανθρώπων ή των επαφών.

Το να θέλω χρόνο μόνος σημαίνει ότι είμαι εσωστρεφής;

Όχι απαραίτητα. Η έρευνα ξεχωρίζει την προτίμηση για μοναχικότητα από το αν κάποιος την επιλέγει επειδή τη θεωρεί πολύτιμη, ξεκούραστη ή δημιουργική.

Μπορεί αυτό το τεστ να διαγνώσει κοινωνικό άγχος ή κατάθλιψη;

Όχι. Είναι ένα ψυχαγωγικό τεστ αυτογνωσίας με πρωτότυπες ερωτήσεις και δεν αποτελεί κλινικό ή σταθμισμένο ψυχομετρικό εργαλείο.

Ψυχολογικές πηγές και βιβλιογραφία

1. World Health Organization. Social connection: questions and answers, 2025.
2. American Psychological Association. APA Dictionary of Psychology: Loneliness.
3. Thomas, V. & Azmitia, M. Motivation matters: Development and validation of the Motivation for Solitude Scale – Short Form. Journal of Adolescence, 2019.
4. Nguyen, T.-V. T., Ryan, R. M. & Deci, E. L. Solitude as an Approach to Affective Self-Regulation. Personality and Social Psychology Bulletin, 2018.
5. Nguyen, T.-V. T., Weinstein, N. & Ryan, R. M. Who enjoys solitude? Autonomous functioning predicts self-determined motivation for solitude. PLOS ONE, 2022.
6. Coplan, R. J., Hipson, W. E. & Bowker, J. C. Social Withdrawal and Aloneliness in Adolescence. Journal of Youth and Adolescence, 2021.