Beta
Το μελάνωμα είναι η πιο σοβαρή μορφή καρκίνου του δέρματος. Ξεκινά συνήθως από τα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα που δίνουν χρώμα στο δέρμα. Ωστόσο, η έγκαιρη αναγνώριση αλλάζει τα πάντα. Όταν το βρίσκουμε νωρίς, οι γιατροί το αντιμετωπίζουν με μεγάλη επιτυχία. Γι’ αυτό, η γνώση των σημαδιών σώζει ζωές.
Ίσως σε ενδιαφέρουν
Τι είναι το μελάνωμα
Ας δούμε τι συμβαίνει. Το μελάνωμα ξεκινά όταν τα μελανοκύτταρα πληθαίνουν ανεξέλεγκτα. Συνήθως, το βρίσκουμε στο δέρμα. Ωστόσο, μπορεί να το δούμε και στο μάτι ή, πιο σπάνια, σε βλεννογόνους. Μάλιστα, οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν το δέρμα. Επιπλέον, το μελάνωμα ξεχωρίζει από τους άλλους καρκίνους του δέρματος. Έτσι, περνά πιο εύκολα σε άλλα όργανα, αν το αγνοήσουμε. Γι’ αυτό, μετράει πολύ η έγκαιρη διάγνωση.
Τα σημάδια «ABCDE»: πώς αναγνωρίζεις έναν ύποπτο σπίλο
Πώς ξεχωρίζεις έναν ύποπτο σπίλο; Το σύστημα «ABCDE» βοηθάει πολύ. Αρχικά, το «A» σημαίνει ασυμμετρία: η μία πλευρά δεν ταιριάζει με την άλλη. Έπειτα, το «B» δείχνει τα όρια (borders): ακανόνιστα, θολά ή οδοντωτά. Στη συνέχεια, το «C» αφορά το χρώμα (color): ανομοιόμορφο, με μαύρες, καφέ ή κόκκινες αποχρώσεις. Επιπλέον, το «D» είναι η διάμετρος (diameter): αλλαγή στο μέγεθος, συνήθως αύξηση. Τέλος, το «E» σημαίνει εξέλιξη (evolving): ο σπίλος αλλάζει τις τελευταίες εβδομάδες ή μήνες. Μάλιστα, κάθε νέος ή «άσχημος» σπίλος θέλει προσοχή.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο
Κάποιοι παράγοντες ανεβάζουν τον κίνδυνο. Αρχικά, το πολύ ανοιχτόχρωμο δέρμα, οι φακίδες και τα κόκκινα μαλλιά. Επιπλέον, οι πολλοί ή άτυποι σπίλοι, οι λεγόμενοι δυσπλαστικοί σπίλοι. Ταυτόχρονα, το οικογενειακό ιστορικό μελανώματος μετράει πολύ. Μάλιστα, όποιος είχε ήδη ένα μελάνωμα, κινδυνεύει για δεύτερο. Επίσης, τα σοβαρά ηλιακά εγκαύματα στην παιδική ηλικία αφήνουν μόνιμο αποτύπωμα. Έτσι, η προστασία από νωρίς μετράει διπλά.
Ήλιος, εγκαύματα και ξαπλώστρες
Η υπεριώδης ακτινοβολία παίζει τον πρώτο ρόλο. Αρχικά, ο ήλιος και οι ξαπλώστρες εκπέμπουν ακτινοβολία UV. Επιπλέον, τα έντονα, περιστασιακά εγκαύματα ανεβάζουν τον κίνδυνο πιο πολύ από τη σταθερή έκθεση. Μάλιστα, μελέτες από την Αυστραλία δείχνουν καθαρά αυτή τη σύνδεση. Ταυτόχρονα, οι ξαπλώστρες μαυρίσματος αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος. Γι’ αυτό, η αποφυγή τους προστατεύει το δέρμα σου. Έτσι, το τεχνητό μαύρισμα δεν αξίζει το ρίσκο.
Η διάγνωση βήμα προς βήμα
Ο γιατρός ακολουθεί συγκεκριμένα βήματα. Αρχικά, εξετάζει τον σπίλο με το μάτι και με δερματοσκόπιο. Αυτό το εργαλείο φωτίζει τον σπίλο και δείχνει τη δομή του. Έπειτα, αν κάτι τον ανησυχεί, παίρνει βιοψία. Στη συνέχεια, το εργαστήριο ελέγχει το δείγμα για καρκινικά κύτταρα. Μάλιστα, τα αρχικά στάδια μοιάζουν μερικές φορές με αθώες ελιές. Γι’ αυτό, ο δερματολόγος έχει τον πρώτο λόγο. Ωστόσο, μην καθυστερείς την εξέταση από φόβο.
Πώς προστατεύεσαι από το μελάνωμα
Η καλή είδηση; Μπορείς να μειώσεις τον κίνδυνο. Αρχικά, απόφυγε τον ήλιο τις ώρες αιχμής, από τις 11 ως τις 4. Επιπλέον, φόρα καπέλο, μακρύ ρούχο και γυαλιά με προστασία UV. Ταυτόχρονα, βάλε αντηλιακό SPF 30 ή παραπάνω στα εκτεθειμένα σημεία. Μάλιστα, ανανέωνε το αντηλιακό κάθε δύο ώρες και μετά το μπάνιο. Επίσης, μείνε μακριά από τις ξαπλώστρες μαυρίσματος. Έτσι, χτίζεις μια απλή, καθημερινή ασπίδα.
Πότε να δεις γιατρό
Ορισμένα σημάδια θέλουν άμεσο ραντεβού. Αρχικά, ένας σπίλος που αλλάζει σχήμα, χρώμα ή μέγεθος. Επιπλέον, μια πληγή που δεν κλείνει ή ματώνει. Ταυτόχρονα, φαγούρα, πόνος ή κοκκίνισμα σε μια ελιά. Μάλιστα, αν έχεις οικογενειακό ιστορικό, κάνε τακτικό έλεγχο. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για τα καμπανάκια, δες και τον οδηγό μας για τις ελιές στο δέρμα.
Συμπερασματικά, το μελάνωμα ακούγεται τρομακτικό, όμως η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει την πρόγνωση. Έτσι, μια απλή ματιά στους σπίλους σου κάθε μήνα βοηθάει πολύ. Τέλος, στην παραμικρή αμφιβολία, κλείσε ραντεβού με δερματολόγο.
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη συμβουλή γιατρού. Αν υποψιάζεσαι μελάνωμα ή βλέπεις έναν σπίλο που αλλάζει, δες δερματολόγο όσο πιο νωρίς γίνεται.
