Beta
Η τελειομανία δεν σημαίνει απλώς υψηλά πρότυπα. Ωστόσο, όταν συνοδεύει φόβο για το λάθος και σκληρή αυτοκριτική, μετατρέπεται σε βάρος. Μάλιστα, τότε τροφοδοτεί άγχος, εξάντληση και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Επομένως, δες πού περνά το όριο και τι αλλάζεις πρακτικά.
Ίσως σε ενδιαφέρουν
Πότε η τελειομανία γυρίζει εναντίον σου
Ας κάνουμε πρώτα μια χρήσιμη διάκριση. Τα υψηλά πρότυπα από μόνα τους δεν βλάπτουν. Αντίθετα, σε σπρώχνουν να μάθεις και να βελτιωθείς. Ωστόσο, η τελειομανία προσθέτει δύο στοιχεία: τον φόβο του λάθους και την αυστηρή κριτική στον εαυτό σου. Έτσι, η επιτυχία δεν σε ικανοποιεί ποτέ αρκετά. Μάλιστα, μετά από κάθε στόχο ανεβάζεις αμέσως τον πήχη. Επιπλέον, ένα καλό τεστ: ρώτα αν χαίρεσαι ποτέ για ό,τι πετυχαίνεις. Αν η απάντηση είναι όχι, τότε δεν φταίνε οι στόχοι. Επομένως, το κριτήριο δεν είναι πόσο ψηλά στοχεύεις αλλά πώς φέρεσαι στον εαυτό σου όταν αστοχείς.
Τι σχέση έχει με την κατάθλιψη
Εδώ θέλει προσοχή στη διατύπωση. Η τελειομανία από μόνη της δεν προκαλεί κατάθλιψη. Ωστόσο, το MedlinePlus αναφέρει ως παράγοντες κινδύνου τη χαμηλή αυτοεκτίμηση, την απαισιόδοξη οπτική και τις φτωχές δεξιότητες διαχείρισης. Μάλιστα, τα στρεσογόνα γεγονότα ανεβάζουν κι αυτά τον κίνδυνο. Επομένως, η τελειομανία τρέφει ακριβώς αυτά τα στοιχεία. Έτσι, δεν μιλάμε για αιτία αλλά για έδαφος που ευνοεί.
Βάλε ρεαλιστικά πρότυπα
Το πρώτο βήμα αφορά το μέτρο. Αρχικά, γράψε τι θεωρείς «επιτυχία» σε μια εργασία. Έπειτα, ρώτα αν θα το ζητούσες αυτό από φίλο σου. Ταυτόχρονα, όρισε πότε κάτι είναι αρκετά καλό, πριν ξεκινήσεις. Επιπλέον, βάλε χρονικό όριο και σταμάτα όταν φτάσει. Μάλιστα, το «αρκετά καλό» τελειώνει τη δουλειά, ενώ το «τέλειο» την κρατά ανοιχτή για πάντα.
Σταμάτα τη σύγκριση
Η σύγκριση κρύβει μια παγίδα που λίγοι βλέπουν. Βλέπεις τις καλύτερες στιγμές των άλλων και τις συγκρίνεις με τα δικά σου παρασκήνια. Ωστόσο, κανείς δεν δημοσιεύει τις αποτυχίες του. Έτσι, χάνεις πάντα σε μια κούρσα με ανισότιμους όρους. Επομένως, σύγκρινε τον εαυτό σου με το πού ήσουν πέρυσι. Μάλιστα, κράτα σημείωση με τρία πράγματα που έμαθες φέτος. Έτσι, βλέπεις πρόοδο που αλλιώς περνά απαρατήρητη. Επιπλέον, περιόρισε τον χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όταν νιώθεις πεσμένος.
Δώσε στον εαυτό σου άδεια για λάθη
Ο φόβος του λάθους κοστίζει περισσότερο από το λάθος. Αρχικά, οδηγεί σε αναβλητικότητα, γιατί δεν ξεκινάς τίποτα ατελές. Έπειτα, φέρνει εξάντληση, γιατί ελέγχεις τα πάντα δέκα φορές. Ωστόσο, το λάθος αποτελεί μέρος της μάθησης. Μάλιστα, δοκίμασε κάτι σκόπιμα ατελές μέσα στην εβδομάδα. Έτσι, βλέπεις στην πράξη ότι ο κόσμος δεν καταρρέει.
Ζήτα βοήθεια νωρίς
Πολλοί τελειομανείς θεωρούν ντροπή το να ζητήσουν βοήθεια. Ωστόσο, αυτό μεγαλώνει τον φόρτο και επιταχύνει την εξάντληση. Αρχικά, μοίρασε μια εργασία με κάποιον άλλο και άφησέ τον να τη φέρει με τον δικό του τρόπο. Έπειτα, κράτα ώρα μέσα στην εβδομάδα μόνο για ξεκούραση. Ταυτόχρονα, φρόντισε τον ύπνο σου, γιατί η κούραση κάνει την αυτοκριτική πιο σκληρή.
Πότε να δεις ειδικό
Υπάρχει ένα καθαρό κριτήριο. Αν νιώθεις πεσμένος ή χάνεις το ενδιαφέρον σου πάνω από δύο εβδομάδες, σχεδόν κάθε μέρα, μίλησε σε επαγγελματία. Επιπλέον, η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία δουλεύει ακριβώς πάνω στις αυστηρές σκέψεις για τον εαυτό. Ωστόσο, αν σκέφτεσαι να βλάψεις τον εαυτό σου, ζήτα βοήθεια τώρα. Στην Ελλάδα καλείς το 10306 ή το 1018, ενώ σε άμεσο κίνδυνο το 112. Δες επίσης τη διαφορά ανάμεσα σε κατάθλιψη και θλίψη.
Συμπερασματικά, η τελειομανία δεν φεύγει με ένα διακόπτη. Ωστόσο, χαλαρώνει όταν αλλάξεις τον τρόπο που μιλάς στον εαυτό σου μετά από ένα λάθος. Επομένως, στόχευσε στο «αρκετά καλό» και κράτα την ενέργειά σου για όσα μετρούν πραγματικά.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχολογική συμβουλή. Δεν αποτελεί διάγνωση. Για κάθε ζήτημα ψυχικής υγείας απευθύνσου σε επαγγελματία υγείας.
