Beta
Η ζάλη όταν σηκώνεσαι σε κάνει να νιώθεις αστάθεια, θολούρα, αδυναμία ή τάση για λιποθυμία για λίγα δευτερόλεπτα. Συνήθως τη νιώθεις όταν σηκώνεσαι απότομα από το κρεβάτι, τον καναπέ ή την καρέκλα. Αρχικά, σκέψου απλές αιτίες, όπως λίγα υγρά, πολλή ζέστη ή αρκετές ώρες χωρίς φαγητό. Ωστόσο, όταν το σύμπτωμα γυρίζει συχνά, καλό είναι να το πάρεις πιο σοβαρά.
Ίσως σε ενδιαφέρουν
Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις γιατί έρχεται η ζάλη όταν σηκώνεσαι, ποιες κινήσεις βοηθούν άμεσα και ποια σημάδια θέλουν ιατρική εκτίμηση. Επιπλέον, το κείμενο ενημερώνει και δεν αντικαθιστά τη διάγνωση ή τις οδηγίες γιατρού.
Ζάλη όταν σηκώνεσαι: τι παθαίνει η πίεση σου
Όταν περνάς γρήγορα από ξαπλωμένη ή καθιστή θέση σε όρθια, η βαρύτητα τραβά μέρος του αίματος προς τα πόδια και την κοιλιά. Κανονικά, ο οργανισμός απαντά άμεσα. Παράλληλα, η καρδιά χτυπά λίγο πιο γρήγορα και τα αγγεία σφίγγουν, ώστε η πίεση να μείνει σταθερή.
Αν το σώμα αργήσει να προσαρμοστεί, ο εγκέφαλος δέχεται προσωρινά λιγότερο αίμα. Γι’ αυτό νιώθεις θολή όραση, αδυναμία, αστάθεια ή αίσθημα λιποθυμίας. Επιπλέον, ο γιατρός συχνά ελέγχει αν υπάρχει χαμηλή πίεση κατά την αλλαγή στάσης, δηλαδή ορθοστατική υπόταση.
Συχνές αιτίες για ζάλη όταν σηκώνεσαι
Η ζάλη όταν σηκώνεσαι δεν έχει μία μόνο εξήγηση. Επομένως, παρατήρησε πότε ξεκινά, πόσο κρατά και τι άλλο νιώθεις μαζί της.
Πρώτα, έλεγξε την ενυδάτωση. Όταν πίνεις λίγα υγρά ή ιδρώνεις πολύ, το σώμα έχει μικρότερο όγκο υγρών. Έτσι, η πίεση πέφτει πιο εύκολα την ώρα που στέκεσαι όρθιος. Αυτό το βλέπεις συχνότερα σε καύσωνα, πυρετό, έντονη άσκηση, εμετούς ή διάρροια.
Επίσης, το απότομο πρωινό σήκωμα φέρνει συχνά ζάλη. Μετά τον ύπνο, ο οργανισμός θέλει λίγο χρόνο για να προσαρμόσει την κυκλοφορία. Γι’ αυτό κάτσε πρώτα στην άκρη του κρεβατιού και μετά στάσου όρθιος.
Παράλληλα, κάποια φάρμακα ρίχνουν την πίεση ή επηρεάζουν την ισορροπία. Συγκεκριμένα, σε αυτά ανήκουν ορισμένα αντιυπερτασικά, διουρητικά, αντικαταθλιπτικά, μυοχαλαρωτικά και καρδιολογικά φάρμακα. Ωστόσο, μην αλλάζεις δόση μόνος σου. Αν υποψιάζεσαι φάρμακο, μίλησε με τον γιατρό που το έγραψε.
Επιπλέον, το αλκοόλ, το χαμηλό σάκχαρο, τα αραιά γεύματα, η έλλειψη ύπνου και το έντονο άγχος μπορούν να κάνουν τη ζάλη πιο πιθανή. Αν έχεις διαβήτη, καρδιολογικό πρόβλημα ή συχνές λιποθυμικές τάσεις, μην περιμένεις να περάσει από μόνη της.
Τι να κάνεις εκείνη τη στιγμή
Αν νιώσεις ζάλη όταν σηκώνεσαι, σταμάτα αμέσως. Κάτσε ή ξάπλωσε, ώστε να αποφύγεις πτώση. Αν μπορείς, σήκωσε λίγο τα πόδια και πάρε αργές αναπνοές. Έπειτα, περίμενε μέχρι να καθαρίσει η όραση και να νιώσεις σταθερά.
- Πιες νερό, ειδικά αν έχει ζέστη ή έχεις ιδρώσει.
- Κράτα κάπου σταθερά όταν σηκώνεσαι ξανά.
- Απόφυγε οδήγηση, σκάλες και μηχανήματα μέχρι να περάσει τελείως.
- Μην πάρεις έξτρα φάρμακο πίεσης χωρίς ιατρική οδηγία.
- Αν λιποθύμησες ή χτύπησες, ζήτησε βοήθεια άμεσα.
Ωστόσο, αν η ζάλη έρχεται μαζί με πόνο στο στήθος, δύσπνοια, αδυναμία στο ένα χέρι ή πόδι, δυσκολία στην ομιλία, σύγχυση ή ξαφνική αλλαγή στην όραση, κάλεσε άμεσα ιατρική βοήθεια.
Πώς να μειώσεις τα επεισόδια
Για να περιορίσεις τη ζάλη όταν σηκώνεσαι, ξεκίνα από τον τρόπο που σηκώνεσαι. Αρχικά, γύρισε στο πλάι. Μετά, κάτσε στην άκρη του κρεβατιού για ένα λεπτό. Τέλος, στάσου όρθιος αργά και κράτα στήριξη.
Στη συνέχεια, φρόντισε να πίνεις νερό μέσα στην ημέρα. Ιδίως το καλοκαίρι, η ζέστη και ο ιδρώτας αυξάνουν τον κίνδυνο. Αν όμως γιατρός σου έχει βάλει όριο στα υγρά λόγω καρδιάς, νεφρών ή άλλου προβλήματος, ακολούθησε εκείνη την οδηγία.
Επιπλέον, κράτα πιο σταθερά γεύματα. Ένα πολύ βαρύ γεύμα ή πολλές ώρες νηστείας μπορούν να φέρουν αδυναμία και θολούρα. Γι’ αυτό δοκίμασε ελαφρύτερα γεύματα και απόφυγε να σηκώνεσαι απότομα αμέσως μετά το φαγητό.
Πριν σταθείς όρθιος, βοήθησε την κυκλοφορία με μικρές κινήσεις. Λύγισε και τέντωσε τις γάμπες, σφίξε τους μηρούς ή περπάτησε επιτόπου για λίγα δευτερόλεπτα. Παράλληλα, η τακτική ήπια άσκηση δυναμώνει τα πόδια και βοηθά την επιστροφή του αίματος προς την καρδιά.
Πότε να μιλήσεις με γιατρό
Η περιστασιακή ζάλη όταν σηκώνεσαι μετά από ζέστη, αφυδάτωση ή απότομη κίνηση συχνά δεν δείχνει κάτι σοβαρό. Παρόλα αυτά, κλείσε ραντεβού αν τα επεισόδια αυξάνονται, σε ρίχνουν κάτω, σε φοβίζουν ή επηρεάζουν την καθημερινότητά σου.
Μίλησε επίσης με γιατρό αν ξεκίνησες νέο φάρμακο, αν νιώθεις έντονη κόπωση, ταχυκαρδία ή δύσπνοια, ή αν έχεις ιστορικό καρδιάς, διαβήτη ή νευρολογικού προβλήματος. Έτσι, ο γιατρός μπορεί να μετρήσει την πίεση σε διαφορετικές στάσεις, να ζητήσει εξετάσεις αίματος ή να προτείνει καρδιολογικό έλεγχο.
Για να τον βοηθήσεις, κράτα μικρό ημερολόγιο. Σημείωσε ώρα, διάρκεια, φαγητό, φάρμακα, ζέστη, άσκηση και άλλα συμπτώματα. Επιπλέον, αν έχεις πιεσόμετρο και ξέρεις να το χρησιμοποιείς σωστά, σημείωσε μετρήσεις καθιστός και όρθιος με ασφάλεια.
Συμπέρασμα
Η ζάλη όταν σηκώνεσαι απασχολεί πολλούς ανθρώπους και συχνά έχει απλή εξήγηση. Ωστόσο, δεν αξίζει να την αγνοείς όταν γυρίζει συχνά ή φέρνει τάση για λιποθυμία. Σήκω πιο αργά, πιες αρκετά υγρά, πρόσεξε τα γεύματα και έλεγξε τα φάρμακα με γιατρό. Έτσι μειώνεις τον κίνδυνο πτώσης και κινείσαι με περισσότερη σιγουριά.
Για περισσότερα πρακτικά θέματα, δες την κατηγορία Υγεία στο xtesini.gr. Για ιατρική ενημέρωση σχετικά με τη ζάλη και την ορθοστατική υπόταση, μπορείς να διαβάσεις επίσης τη σελίδα της Mayo Clinic.
Το περιεχόμενο ενημερώνει και δεν αντικαθιστά επαγγελματική ιατρική συμβουλή.
