Πόνος στο αυτί: αιτίες, λύσεις και πότε να ανησυχείς

Ο πόνος στο αυτί μπορεί να σε τρομάξει, ειδικά όταν εμφανίζεται ξαφνικά ή σε παιδί, όμως με σωστή πληροφόρηση μπορείς να αντιδράσεις ψύχραιμα! Σε αυτό το άρθρο θα δεις τις πιο συχνές αιτίες, τις ασφαλείς κινήσεις ανακούφισης και τις «κόκκινες σημαίες» που απαιτούν άμεσα γιατρό. Στόχος; Να νιώσεις ότι έχεις ένα ξεκάθαρο πλάνο δράσης, αντί για πανικό! Πριν προχωρήσουμε, κράτα κάτι σημαντικό: το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική εξέταση. Ωστόσο, μπορεί να σε βοηθήσει να ξεχωρίσεις πότε ο πόνος είναι απλός και πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια. —

Τι ακριβώς σημαίνει πόνος στο αυτί;

Ο πόνος στο αυτί δεν έχει πάντα την ίδια μορφή. Μπορεί να νιώθεις κάψιμο, πίεση, «μαχαιριά», βούισμα ή βούλωμα. Μερικές φορές πονάει μόνο όταν μασάς ή καταπίνεις, ενώ άλλες φορές ο πόνος είναι συνεχής και κουραστικός. Επίσης, δεν αφορά μόνο το ίδιο το αυτί. Συχνά ο πόνος «έρχεται» από διπλανές περιοχές, όπως ο λαιμός, τα δόντια ή η γνάθος. Γι’ αυτό, αν ο πόνος επιμένει, δεν αρκεί απλώς ένα παυσίπονο. Χρειάζεται να ψάξεις την πραγματική αιτία. —

Κύριες αιτίες για πόνο στο αυτί

1. Λοίμωξη στο αυτί (μέση ή έξω ωτίτιδα)

Μία από τις πιο συχνές αιτίες για πόνο στο αυτί είναι η ωτίτιδα. Μπορεί να αφορά:

• Μέση ωτίτιδα: συνήθως μετά από κρύωμα ή ρινική καταρροή, ειδικά στα παιδιά.
• Έξω ωτίτιδα: η λεγόμενη «ωτίτιδα του κολυμβητή», μετά από συχνό μπάνιο ή υγρασία στο αυτί.

Συμπτώματα; Πόνος, βούλωμα, μερικές φορές πυρετός ή υγρό στο αυτί. Αν ο πόνος είναι έντονος ή διαρκεί πάνω από 1–2 μέρες, επικοινώνησε με ΩΡΛ.

2. Βύσμα κυψελίδας (κερί στο αυτί)

Το αυτί φυσιολογικά παράγει κερί (κυψελίδα). Όταν όμως συσσωρεύεται υπερβολικά, μπορεί να προκαλέσει πόνο στο αυτί, βούλωμα και μειωμένη ακοή. Πολλές φορές το βύσμα χειροτερεύει από τις μπατονέτες, γιατί σπρώχνουν το κερί πιο βαθιά. Σε αυτή την περίπτωση, ο γιατρός καθαρίζει το αυτί με ασφάλεια. Εσύ, αντίθετα, καλό είναι να αποφύγεις «πειράγματα» με αντικείμενα, επειδή έτσι αυξάνεις τον κίνδυνο τραυματισμού.

3. Πόνος που «αντανακλά» από δόντια, γνάθο ή λαιμό

Ο πόνος στο αυτί δεν προέρχεται πάντα από το ίδιο το αυτί. Συχνά πονόδοντος, φλεγμονή στα ούλα, πρόβλημα στη γνάθο (π.χ. βρυγμός, σφίξιμο δοντιών) ή αμυγδαλίτιδα μπορούν να δώσουν πόνο στην περιοχή του αυτιού. Αν, για παράδειγμα, πονάει ταυτόχρονα ο λαιμός όταν καταπίνεις ή έχεις οδοντικό πόνο, τότε η πηγή μπορεί να κρύβεται εκεί. Επομένως, η επίσκεψη σε οδοντίατρο ή παθολόγο είναι συχνά απαραίτητη, όχι μόνο σε ΩΡΛ.

4. Απότομες αλλαγές πίεσης (αεροπλάνο, βουνό, κατάδυση)

Κατά τη διάρκεια ταξιδιού με αεροπλάνο, ανόδου σε βουνό ή κατάδυσης, η πίεση αλλάζει γρήγορα. Αν η ευσταχιανή σάλπιγγα (ο «σωληνάκι» που ενώνει αυτί και ρινοφάρυγγα) δεν προσαρμόσει την πίεση, νιώθεις έντονη ενόχληση ή πόνο στο αυτί. Σε αυτές τις περιπτώσεις βοηθούν απλές κινήσεις, όπως χασμουρητό, κατάποση, τσίχλα ή ειδικά ρινικά σπρέι, πάντα σύμφωνα με οδηγίες γιατρού. Παρόλα αυτά, αν ο πόνος δεν υποχωρεί μετά την πτήση, χρειάζεται έλεγχος.

5. Τραυματισμός από μπατονέτα ή ξένο σώμα

Πολλοί άνθρωποι, δυστυχώς, τραυματίζουν το αυτί με μπατονέτες, φουρκέτες ή άλλα αντικείμενα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει πόνο στο αυτί, αίμα στο αυτί ή ακόμη και ρήξη τυμπάνου. Επιπλέον, στα παιδιά μπορεί να μπει ξένο σώμα (π.χ. μικρό παιχνίδι) και να προκαλέσει έντονη ενόχληση. Σε κάθε τέτοιο περιστατικό, μην προσπαθήσεις μόνος σου να το αφαιρέσεις. Αντιθέτως, πήγαινε άμεσα σε ΩΡΛ. —

Πόνος στο αυτί: απλές λύσεις στο σπίτι (με ασφάλεια!)

Όταν εμφανιστεί πόνος στο αυτί, μπορείς να κάνεις μερικά ήπια βήματα μέχρι να δεις γιατρό, αρκεί να μην υπάρχουν «κόκκινες σημαίες».

Τι μπορείς να κάνεις μέχρι να σε δει γιατρός

• Ήπιο παυσίπονο

Μετά από σύσταση γιατρού ή φαρμακοποιού, μπορείς να πάρεις ένα κοινό παυσίπονο για να μειώσεις τον πόνο.

• Ζεστή κομπρέσα

Ένα ζεστό (όχι καυτό) πανί πάνω στο αυτί συχνά ανακουφίζει. Απέφυγε όμως την υπερβολική θερμότητα, επειδή μπορεί να επιδεινώσει φλεγμονές.

• Ξεκούραση και ενυδάτωση

Αρχικά προσπάθησε να ξεκουραστείς και να πίνεις αρκετά υγρά. Το σώμα σου έτσι αντιμετωπίζει καλύτερα πιθανές λοιμώξεις.

• Αποσυμφόρηση ρινός

Αν έχεις ταυτόχρονα μπουκωμένη μύτη, ένα κατάλληλο ρινικό σπρέι (ύστερα από οδηγίες) μπορεί να βοηθήσει, επειδή βελτιώνει την πίεση στο αυτί. Μπορείς επίσης να αποθηκεύσεις αυτό το άρθρο ή να το στείλεις σε φίλο που ταλαιπωρείται από [πόνος στο αυτί](#), ώστε να έχει άμεσα έναν πρακτικό οδηγό.

Τι ΔΕΝ πρέπει να κάνεις ποτέ

• Μην βάζεις λάδι, οινόπνευμα, ξύδι ή σκόρδο στο αυτί χωρίς ιατρική οδηγία.
• Μην χρησιμοποιείς μπατονέτες για «καθάρισμα βαθιά», επειδή σπρώχνεις το κερί και τραυματίζεις το τύμπανο.
• Μην αγνοείς έντονο πόνο στο αυτί που συνοδεύεται από πυρετό, ζάλη ή διαρροή υγρού. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεσαι άμεση αξιολόγηση από γιατρό.

—

Πόνος στο αυτί στα παιδιά – τι να προσέξεις

Ο πόνος στο αυτί στα παιδιά εμφανίζεται πολύ συχνά, ειδικά μετά από κρυολογήματα ή ωτίτιδες. Τα μικρά παιδιά συνήθως δεν μπορούν να εξηγήσουν τι νιώθουν, επομένως χρειάζεται να παρατηρείς προσεκτικά τη συμπεριφορά τους. Τυπικά σημάδια: κλάμα χωρίς προφανή λόγο, πιάσιμο του αυτιού, δυσκολία στον ύπνο, πυρετός ή άρνηση να φάνε. Αν δεις αυτά τα συμπτώματα, επικοινώνησε γρήγορα με παιδίατρο ή ΩΡΛ, γιατί η έγκαιρη θεραπεία προλαμβάνει επιπλοκές. Επίσης, απόφυγε να βάζεις οτιδήποτε στο αυτί του παιδιού χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Ακόμη και «αθώες» σταγόνες μπορεί να βλάψουν αν υπάρχει ρήξη τυμπάνου. Συνεπώς, πρώτα διάγνωση, μετά θεραπεία. —

Πότε ο πόνος στο αυτί είναι «κόκκινη σημαία»

Κάποιες φορές ο πόνος στο αυτί κρύβει κάτι πιο σοβαρό. Τότε δεν περιμένεις να «περάσει μόνος του», αλλά ζητάς άμεσα ιατρική βοήθεια ή πας στα επείγοντα.

Ζήτα άμεσα γιατρό αν έχεις:

• Πολύ έντονο πόνο που δεν υποχωρεί με παυσίπονα.
• Υψηλό πυρετό, ρίγη ή έντονη κακουχία.
• Διαρροή υγρού, πύου ή αίματος από το αυτί.
• Ζάλη, τάση λιποθυμίας ή δυσκολία στην ισορροπία.
• Ξαφνική απώλεια ακοής στο ένα αυτί.
• Δυσκολία στο κλείσιμο του ματιού ή ασυμμετρία στο πρόσωπο.

Αυτά μπορεί να δείχνουν σοβαρή λοίμωξη ή άλλη πάθηση που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Άρα, μην το καθυστερείς. —

Πώς να προλάβεις τον πόνο στο αυτί στην καθημερινότητά σου

Αν και δεν μπορείς να αποφύγεις κάθε πόνος στο αυτί, μπορείς να μειώσεις σημαντικά τις πιθανότητες. Μερικές απλές συνήθειες κάνουν τεράστια διαφορά.

• Προσοχή στην υγιεινή του αυτιού

Καθάριζε μόνο το εξωτερικό μέρος με πετσέτα. Απόφυγε τις μπατονέτες μέσα στον ακουστικό πόρο.

• Προστασία στη θάλασσα και στην πισίνα

Αν παθαίνεις συχνά έξω ωτίτιδα, συζήτησε με τον γιατρό σου για ωτοασπίδες ή προληπτικές σταγόνες, πάντα με οδηγίες.

• Αντιμετώπιση ρινικών προβλημάτων

Ρινίτιδα, αλλεργίες και συχνό μπούκωμα επηρεάζουν την πίεση στο αυτί. Επομένως, η σωστή θεραπεία τους βοηθά και τα αυτιά σου.

• Διακοπή καπνίσματος και παθητικού καπνίσματος

Ο καπνός αυξάνει λοιμώξεις αυτιού, ιδιαίτερα στα παιδιά. Παράλληλα επιδεινώνει προβλήματα ακοής μακροπρόθεσμα. Τέλος, οι τακτικοί έλεγχοι σε ΩΡΛ, ειδικά αν έχεις ιστορικό ωτίτιδων ή προβλημάτων ακοής, βοηθούν να προλάβεις καταστάσεις πριν γίνουν επώδυνες. —

Κράτα τα αυτιά σου ήρεμα και ασφαλή!

Ο πόνος στο αυτί μπορεί να σε αιφνιδιάσει, όμως πλέον ξέρεις τα βασικά: ποιες είναι οι συχνές αιτίες, ποιες απλές κινήσεις ανακούφισης βοηθούν και πότε πρέπει να πας χωρίς καθυστέρηση σε γιατρό. Μοιράσου αυτό το άρθρο με φίλους και οικογένεια, ειδικά αν έχουν μικρά παιδιά. Μπορεί πραγματικά να τους γλιτώσει από άγχος στην επόμενη εμφάνιση πόνου. Και, φυσικά, αν κάτι σε ανησυχεί, μην διστάζεις: ένας ειδικός ΩΡΛ είναι πάντα ο καλύτερος σύμμαχος για τα αυτιά σου! —