Πόνος στη γνάθο μπορεί να σε αιφνιδιάσει όταν μασάς, χασμουριέσαι ή ξυπνάς με «πιασμένο» σαγόνι. Παράλληλα, τον προκαλούν συχνά το σφίξιμο των δοντιών, το άγχος ή η υπερκόπωση της κροταφογναθικής άρθρωσης. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις εμπλέκονται δόντια, ούλα, αυτιά, ιγμόρεια ή αυχένας. Γι’ αυτό αξίζει να παρατηρήσεις το μοτίβο και να δράσεις νωρίς.
Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις τις πιο συχνές αιτίες, απλές κινήσεις ανακούφισης και κόκκινες σημαίες. Επίσης, θα καταλάβεις πότε αρκεί η ξεκούραση και πότε πρέπει να μιλήσεις με γιατρό ή οδοντίατρο. Τέλος, το κείμενο ενημερώνει και δεν αντικαθιστά διάγνωση από επαγγελματία υγείας.
Πόνος στη γνάθο: οι πιο συχνές αιτίες
Αρχικά, ο πόνος στη γνάθο δεν ξεκινά πάντα από την ίδια περιοχή. Άλλοτε φταίει η άρθρωση που ανοίγει και κλείνει το στόμα. Επίσης, άλλοτε φταίνε οι μύες, τα δόντια ή τα νεύρα του προσώπου. Επομένως, η σωστή παρατήρηση σε βοηθά να δώσεις χρήσιμες πληροφορίες στον ειδικό.
Η κροταφογναθική άρθρωση δουλεύει κάθε φορά που μιλάς, γελάς, μασάς ή χασμουριέσαι. Όταν την πιέζεις υπερβολικά, νιώθεις πόνο, κλικ, κούραση στο σαγόνι ή δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος. Επιπλέον, ο πόνος συχνά απλώνει προς τον κρόταφο, το αυτί ή τον αυχένα.
Τρίξιμο δοντιών και σφίξιμο από στρες
Πολλοί άνθρωποι σφίγγουν τα δόντια τους χωρίς να το καταλαβαίνουν. Αυτό συμβαίνει συχνά στον ύπνο ή σε περιόδους έντασης. Έτσι, οι μύες της γνάθου δουλεύουν για ώρες. Το πρωί νιώθεις πόνο, πονοκέφαλο ή ευαισθησία στα δόντια. Αν βλέπεις φθορά στα δόντια ή ξυπνάς με κουρασμένο σαγόνι, ο οδοντίατρος πρέπει να σε ελέγξει.
Δόντια, ούλα και φλεγμονές
Επίσης, ένα χαλασμένο δόντι, ένα απόστημα, ένας φρονιμίτης ή φλεγμονή στα ούλα δίνει συχνά πόνο στη γνάθο. Συνήθως ο πόνος δυναμώνει στο μάσημα ή με κρύο και ζεστό. Παράλληλα, μπορεί να δεις πρήξιμο, κακοσμία, πυρετό ή δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος. Σε αυτό το σενάριο, μην περιμένεις μέρες.
Αυτί, ιγμόρεια και αυχένας
Μερικές φορές η γνάθος δεν φταίει άμεσα. Μια ωτίτιδα, πίεση στα ιγμόρεια ή ένταση στον αυχένα στέλνει πόνο προς το σαγόνι. Επιπλέον, το μπούκωμα, ο πόνος στο αυτί, η ζάλη ή η δυσκαμψία στον αυχένα δείχνουν άλλο πιθανό μονοπάτι. Γι’ αυτό σημείωσε όλα τα συμπτώματα πριν το ραντεβού.
Πώς να ανακουφίσεις τον πόνο στη γνάθο στο σπίτι
Αν ο πόνος στη γνάθο είναι ήπιος και πρόσφατος, μπορείς να δοκιμάσεις απλά μέτρα για λίγες ημέρες. Πρώτα ξεκούρασε την άρθρωση. Έπειτα μείωσε την ένταση στους μύες. Παράλληλα, απόφυγε κινήσεις που φορτίζουν το σαγόνι.
- Προτίμησε μαλακές τροφές και μικρές μπουκιές.
- Απόφυγε τσίχλες, σκληρά παξιμάδια και ξηρούς καρπούς.
- Βάλε ζεστή κομπρέσα για 15 λεπτά, αν νιώθεις σφίξιμο.
- Χαλάρωσε συνειδητά το σαγόνι αρκετές φορές μέσα στη μέρα.
- Μην στηρίζεις το πιγούνι στο χέρι για πολλή ώρα.
Επιπλέον, δοκίμασε μια απλή άσκηση χαλάρωσης. Άφησε τα χείλη να ακουμπούν απαλά. Κράτησε τα δόντια χωριστά. Στη συνέχεια, άφησε τη γλώσσα να ξεκουραστεί στον ουρανίσκο. Επανάλαβε για λίγα δευτερόλεπτα αρκετές φορές την ημέρα.
Πότε ο πόνος στη γνάθο θέλει άμεση βοήθεια
Ωστόσο, ορισμένα συμπτώματα θέλουν άμεση ιατρική βοήθεια. Κάλεσε για επείγουσα εκτίμηση αν ο πόνος στη γνάθο έρχεται μαζί με πίεση στο στήθος, δύσπνοια, κρύο ιδρώτα, ναυτία ή λιποθυμική τάση. Επίσης, δράσε άμεσα αν ο πόνος απλώνει στον αριστερό ώμο, στο χέρι, στην πλάτη ή στον λαιμό.
Άμεσο έλεγχο θέλουν και άλλα σημάδια. Για παράδειγμα, έντονο πρήξιμο στο πρόσωπο, πυρετός, δυσκολία στην κατάποση, δυσκολία στην αναπνοή, τραυματισμός στη γνάθο ή αδυναμία να ανοίξεις το στόμα δεν σηκώνουν αναβολή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, πήγαινε σε γιατρό άμεσα.
Πότε να κλείσεις ραντεβού με οδοντίατρο ή γιατρό
Αν ο πόνος κρατά πάνω από μία εβδομάδα, κλείσε ραντεβού. Το ίδιο ισχύει αν ο πόνος επιστρέφει συχνά ή δυναμώνει. Ο οδοντίατρος ελέγχει δόντια, ούλα, σύγκλειση και σημάδια βρουξισμού. Επιπλέον, μπορεί να προτείνει νάρθηκα, θεραπεία δοντιού ή παραπομπή.
Αν έχεις πόνο στο αυτί, πίεση στα ιγμόρεια, πονοκεφάλους ή αυχενική ένταση, μίλησε με παθολόγο ή ΩΡΛ. Παράλληλα, ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να βοηθήσει όταν η ένταση ξεκινά από αυχένα και στάση σώματος. Έτσι, αποφεύγεις τυχαίες λύσεις και στοχεύεις στην αιτία.
Τι να αποφύγεις για να μη χειροτερέψει
Μην πιέζεις τη γνάθο για να «ξεμπλοκάρει». Επίσης, μην ανοίγεις απότομα το στόμα και μην κάνεις δυνατό μασάζ μετά από τραυματισμό ή πρήξιμο. Αντίθετα, κράτησε ήπιες κινήσεις και ξεκούραση. Μην παίρνεις φάρμακα για πολλές ημέρες χωρίς οδηγία, ειδικά αν έχεις στομάχι, πίεση, νεφρικά προβλήματα ή παίρνεις αντιπηκτικά.
Για περισσότερα σχετικά με μυοσκελετικό πόνο στα άκρα, δες και τον οδηγό του xtesini για τον πόνο στον αντίχειρα. Για βασικές πληροφορίες γύρω από τις διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης, μπορείς επίσης να δεις την ενημέρωση του NHS για το TMD.
Τελικά, ο πόνος στη γνάθο συχνά υποχωρεί με ξεκούραση, ήπιες κινήσεις και σωστή φροντίδα. Όμως, όταν επιμένει, δυναμώνει ή συνοδεύεται από κόκκινες σημαίες, ζήτησε έλεγχο. Επομένως, παρατήρησε το σώμα σου και κινήσου γρήγορα όταν κάτι δεν μοιάζει συνηθισμένο.